Uit onze Kaartenbak

Een schilderachtig dorp: Het boek was eind 2008 direct uitverkocht en de tentoonstelling werd heel druk bezocht. Dat alles is voorbij, maar…de KAARTENBAK blijft! Een jaar lang kreeg de bak een permanente plaats in het Oude Raadhuis. Tijdens de verschillende tentoonstellingen was er steeds gelegenheid om een kaart op A-4 formaat in te leveren met een afbeelding van een Aalsmeerse / Kudelstaartse plek of persoon.

Een afbeelding van een schilderij, een tekening of een wandkleed, in een ver verleden of recent gemaakt. En daar is dat jaar zeer veel gebruik van gemaakt. Er werden afbeeldingen ingeleverd van schilderijtjes uit het begin van de vorige eeuw, maar ook plaatjes van kersvers geschilderde werkjes van Kudelstaartbocht of Molenvliet.

Er waren afbeeldingen bij van werk van professionele kunstenaars, maar ook van Aalsmeerse zondagsschilders en alles wat daar tussenin zit. Met daarbij heel grappige of juist heel ontroerende verhalen. Verloren gegane plekken en huizen mét hun bewoners werden op deze wijze geëerd. Wat de creatieve uiting al niet vermag, zowel voor de maker als voor de beschouwer! De stukjes werden in 2009 ook regelmatig in de locale pers gepubliceerd en zijn op deze pagina na te lezen.

Nu gaat het alleen nog digitaal verder hier op de website. Iedereen die dus iets van en over Aalsmeer (afbeelding met bijpassende tekst) wil inleveren kan dat van nu af aan nog doen via: kaartenbak@kunstencultuuraalsmeer.nl

Lees ook onze Nieuwsbrief

1. Schaatsen op de grote poel

Verschillende Aalsmeerders hebben al gehoor gegeven aan dit verzoek. We pikken er een kaart uit. Het is een afbeelding van een schilderij van de heer H. Ravesloot. Hij woont in de Vuurdoornstraat in Aalsmeer en beschrijft de Aalsmeerse plek die heel veel als onderwerp voor zijn schilderijen dient:

Watertoren 2004
Bijna dagelijks loop ik op verschillende tijden van de dag even langs de Westeinderplas. Altijd weer anders van kleur en sfeer, vooral s'avonds, wanneer de zon ondergaat zijn de luchten met zijn vaak prachtige gevormde wolkenpartijen een lust voor het oog. De markante vorm van de watertoren en de opvliegende ganzen geven een geheel eigen karaker aan de plas. Al met al, een mooie plek om steeds weer naar terug te komen. Het formaat van het schilderij, inclusief de lijst, is 70 x 50 cm, de winterafbeelding zelf is een A4-formaat.

Foto: afbeelding van werk van H. Ravesloot : schaatsers op de Grote Poel bij watertoren

2. Avondimpressie van de watertoren

Wat wordt er zoal achtergelaten in de KAARTENBAK? Net zoals in het boek en de tentoonstelling 'Een schilderachtig dorp' scoort de watertoren nog steeds zeer hoog. Dick Kootstra ziet klaarblijkelijk de KAARTENBAK als een mooie plek om reclame te maken voor zijn watertorenschilderijen.

Hij schrijft op zijn kaart: "Het schilderij: 'Avondimpressie Watertoren', de verlichte watertoren anno 2008, gezien vanaf het surfeiland kan in opdracht vervaardigd worden". Alsof de KCA een soort "marktplaats.nl' is vermeldt de schilder de prijs er zelfs bij. Dat is natuurlijk niet het doel van de KAARTENBAK. De meeste ingeleverde kaarten zijn of werken uit vroeger tijden waarop de oude plekken en gebouwen in Aalsmeer afgebeeld zijn of het zijn nieuwe werken.In het laatste geval inspireert de KAARTENBAK duidelijk vele schilders en tekenaars om penseel en krijt ter hand te nemen.

3. Greetje op de Lijnbaan

We zien een afbeelding van een olieverfschilderij van Yvonne Breugelmans met als titel "Greetje op de Lijnbaan". De eigenaar van het werk vermeldt erbij, dat het verkeersbord op de achtergrond een symbolische betekenis heeft, namelijk, dat er maar één weg vooruit is voor Greetje. Verder is er nog een ketelhuis op een Uiterwegse kwekerij, een portret van een Bekende Aalsmeerder, een magisch realistische kijk op de Chrysantensraat……

De KCA hoopt, dat er nog veel meer bezoekers zullen komen met hun kaarten met afbeeldingen van Aalsmeerse en Kudelstaartse plekken (of portretten van Aalsmeerders en/of Kudelstaarters).
Mét de bijpassende verhalen! Op de website en in de kranten zal hierover bericht worden.

Foto: afbeelding van 'Greetje op de Lijnbaan' van Yvonne Breugelmans

4. Verleden en toekomst in een helm

Twee kaarten van werk van Joke Wegman. Het ene werk is getiteld: nr 9 met helm. Je ziet een straat met op de voorgrond een brommerhelm. Joke schrijft: "Mijn geboortehuis staat in de Chrysantenstraat nr 9. Op 25 januari 1944 zag ik daar het levenslicht. Tot mijn 12e jaar woonder ik er met mijn ouders en broer. In het jaar dat ik 40 mocht worden werd onze oudste dochter Mariëlle 16 jaar. Als 40 jarige blikte ik terug op mijn jeugd in deze straat. Tegelijkertijd ging onze puber-dochter een brommer berijden. Dit schilderij staat voor een terugblik en een toekomst die elkaar raken in het oneindige van de helm.
In 1986 had ik een tentoonstelling in Galerie Mokum waar dit schilderij te zien was. Het was een tentoonstelling die was toegezegd door galeriehoudster Dieuwke Bakker, vlak voordat zij overleed."

Toen Jan Ran (degene, die al het werk uit het boek 'Een schilderachtig dorp' inventariseerde) dit werk fotografeerde merkte hij fijntjes op: "ach, we hebben nog wel een kitschhoekje in het boek"."
Dit werk is blijkbaar niet door de selectie gekomen, navragend bij Jan Ran vernemen we, dat hij gesproken heeft over "een hoekje in het boek met curieuze zaken".

Het andere werkstuk van Joke Wegman 'Paratol' genoemd laat een verfrommeld blikje zien. Joke schrijft hierover: "Wij woonden van 1964 tot 1984 in een woonark aan de Oosteinderweg. De eigenaar van het land was Willem Tas, zijn bijnaam was Willem 'de Broodwolf'. Hoe hij aan die naam kwam weet ik niet. Het was in de tijd dat ik schilderles had aan de Vrije Academie in Den Haag. In 1981 heb ik dit blikje geschilderd dat ik vond op het 'pad' dat liep tussen de kassen waar rozen werden geteeld. Het blikje bevatte Paratol en was achteloos weggegooid. Ik vond het fascinerend genoeg om het te schilderen."

Illustraties: twee afbeeldingen werk Joke Wegman

5. De Kaartenbak

Alle werken die op de tentoonstellling te zien waren, vertellen evenzoveel verhalen en vanuit deze beelden en verhalen komen weer nieuwe verhalen voort. Dat zie je aan de kaarten die steeds meer de KAARTENBAK vullen, het zijn allemaal foto's van afbeeldingen van plekken in Aalsmeer waar een interessant verhaal of een dierbare herinnering aan vast zit. We beschrijven er hier eentje van :

Een mooie oude tekening van een oever aan de Westeinder, gemaakt in de zomer van 1930. Met als opschrift: un souvenir amical pour ElisaLotte, 28-6-30. Het is een tekening die Kudelstaarter Herman Weber in de kaartenbak achterliet. Hij schrijft: "Rietoever Kudelstaartse weg 132 - 134. Dit is een tekening / huwelijksgeschenk voor mijn (Brusselse) moeder. Gemaakt langs de Kudelstaartse weg, riet en biezen groeien weelderig. Grote velden van waterplanten in de Grote Poel, een dampende golfslag. Door de verontreiniging in de jaren 50 en de verwijdering van de waterplanten kan de oeverbegroeing niet meer tegen de 'lage Wal golfslag' op."

Illustratie: "Oever aan de Westeinder" van J.Hesterman / eigenaar Herman Weber

6. Een Uiterwegs Ketelhuis

Het wordt voller en voller in die kaartenbak, om een paar voorbeelden te noemen een atmosferisch Watertorenlandschap, een portret van een B(ekende)A(alsmeerder), winterse poellandschappen, de hervormde dorpskerk, een magisch realistisch geschilderde Chrysantenstraat, een tekening van een Kudelstaartse rietoever, de lijnbaan, de St Antoniusschool in Kudelastaart, voormalige boerderij het Kloosterhuis......Een opvallend werk is een decoratief geschilderd Aalsmeers ketelhuis, een gouache van 60 x 100 cm. Dit werk is in bezit van de Aalsmeerder Teun Zekveld en hing jaren lang op zijn vroegere werkplek in Rozenburg, het accountantkantoor Meyer en Zekveld, Aalsmeerderweg 511, later Lievaart en van Dort. Ook in het boek 'Een schilderachtig dorp' komt een hoofdstuk voor met afbeeldingen van ketelhuizen en ketels. Zo raakte Mariska de Graaf geïntrigeerd door het stelsel van buizen en leidingen van het machinewerk van de watertoren en op de tentoonstelling hangt een prachtig klein olieverfje van een ketelhuis met schoorstenen, geschilderd door Marijtje Ceelen.

De ketel in de KAARTENBAK is van de hand van Henny Weima, zij schilderde het ketelhuis van de kwekerij van haar vader (Weima & Eveleens). Dit werk hing op de eerste tentoonstelling van Aalsmeerse kunstenaars, in 1970, in de Raadhuiskelder. De exposanten waren Hans Britsemmer, Liesbeth Eilders, Miep Maarse , Joop Visser, Bert Vreeken en Henny Weima zelf. Bert en Henny organiseerden de expositie, met hulp van de Culturele Raad Noord-Holland.. Zij zaten beiden op de Rietveldacademie. De tentoonstelling werd geopend door televisie-dokumentalist Rob de Vries en de Hobo Stringband zorgde voor de muzikale omlijsting. Op de 'ketelhuiskaart' zijn ook een paar foto's geplakt van een 'installatie. Want in díezelfde tijd dat Henny 'het Ketelhuis' schilderde was zoiets erg 'in '. Zij plaatste in hetzelfde ketelhuis allerlei felgekleurde plastic bloemen, die ze dan fotografeerde. De serie noemde ze : "a matter of dirt or taste". Deze fotoreportage was toendertijd onderdeel van een milieutentoonstelling van het Nivon.

Foto: afbeelding ketelhuis Uiterweg 54

7. Woning in Vrouwentroost

Ditmaal vonden wij in de KAARTENBAK een hele reeks van afbeeldingen van werk van Aalsmeerder L.J.M Knijnenburg. De heer Knijnenburg is jarenlang voorzitter van het Aalsmeerse Rode Kruis geweest en hij was ook een tijd actief binnen het KCA. Aan de afbeeldingen te zien is hij tevens een preciese aquarellist en tekenaar die veel plekjes in Aalsmeer en omgeving heeft vastgelegd. Zo schilderde hij in 1966 een woning in Vrouwentroost. Het is een aquarel van 30 bij 40 en gemaakt op verzoek van de bewoners, de familie van der Weijden. De schilder schrijft: " Op verzoek van de echtgenote en kinderen geschilderd als cadeau voor hun vader Leen, ter herinnering aan het huis dat later zou worden vervangen door nieuwbouw. Ik kwam in die tijd regelmatig bij hen op de kwekerij waar cyclamen werden geteeld. Ik leende er soms op zaterdagen de roeiboot om in de Westeinderplas te vissen. Het schilderij is nu in bezit van één van de kinderen, waarschijnlijk dochter Truus."
In het boek is - en op de tentoonstelling was - een oud schilderij te zien van een anonieme schilder die de voormalige boerderij het Kloosterhuys vastlegde. Geschilderd begin twintigste eeuw en bij het grofvuil gevonden. Ook Knijnenburg schilderde deze boerderij, hij schrijft bij de afbeelding: "Geschilderd op verzoek van het bestuur van Kloosterhof bij de in gebruikname van het verzorgingshuis. Oorspronkelijk was het bedoeld voor in de bestuurskamer maar het hangt nu in de recreatiezaal. Bij het schilderen is gebruik gemaakt van de informatie en foto die ik van de laatste bewoners van deze boerderij mocht lenen."
Een derde voorbeeld uit de reeks tekeningen die door de heer Knijnenburg werd ingezonden is een afbeelding van een pentekening van de St. Antoniusschool in Kudelstaart. Hij schrijft
" Ter gelegenheid van de verhuizing naar de nieuwe school in 1976 aangeboden door oud schoolhoofd de heer N.Zwarthoed. De tekening hangt nu in de hal van de Antoniusschool aan de Mijnsherenweg."

Illustratie: Aquarel van L.J.M. Knijnenburg van woning in Vrouwentroost (1966)

8. Bijzondere vondst in kaartenbak: de krijttekeningen van Jantien de Kogel

Illustratie: Jantien de Kogel

Wel 22 afbeeldingen van Aalsmeerse plekjes werden door tekenares Jantien de Kogel in de kaartenbak in het Oude Raadhuis achtergelaten. In prachtige pastelkleuren op - zo lijkt het - wat ribbelig papier verbeeldt ze op geheel eigen wijze het dorp Aalsmeer. De hervormde kerk, de katholieke kerk, de verschillende molens, het Oude Raadhuis, het Raadhuisplein….noem maar op. In 1996 tekende ze de Hervormde dorpskerk, vanaf de linkerzijflank gezien, met de boompjes ervoor. In hetzelfde jaar legde ze het uitzicht op deze kerk vast vanuit de Chrysantenstraat nummer 3, het adres van opdrachtgeefster Jeanette Sparnaay.

Illustratie: Jantien de Kogel

De Rooms-katholieke kerk op de Stommeerweg met het klooster ernaast lijken haast wel lichtgevend, in geel en oker afgebeeld. Het Raadhuis en plein, gezien vanaf de van Cleeffkade krijgt met de ogen en handen van Jantien een geheel nieuw élan. Een mooie compositie is door haar gemaakt van de overblijfselen van de korenmolen 'de Zwarte Ruiter' aan de Mr.Jac.Takkade. Die zouden wat triest moeten stemmen, maar niet bij Jantien hoor, bij haar stráált de geamputeerde molen. Korenmolen 'de Leeuw' staat wél geheel compleet en in alle kleuren van de regenboog pront in het midden van de afbeelding.
Jantien de Kogel laat weer eens een geheel andere visie op het Aalsmeerse zien, haar tekeningen maken zeer zeker nieuwsgierig.

9. Portret van Wim van Leeuwen

In het boek 'Een schilderachtig dorp' van Jan Willem de Wijn en Jan Ran is het laatste hoofdstuk gewijd aan portretten van Kudelstaarters en Aalsmeerders. De Kudelstaarters hebben daarbij de overhand. Het zijn vooral de portretten van Anneke Kempes en An van Beeck Calkoen die de laatste bladzijdes van het boek sieren. In de KAARTENBAK zijn nog maar een paar portretten te vinden. Het meest opvallende portret is een afbeelding van een aquarel gemaakt van Wim van Leeuwen, een bekende Aalsmeerder, vooral in Doopsgezinde kringen.
De aquarel van de hand van Henny Weima neemt een prominente plaats in in zijn huis in….Kudelstaart!

De mierenmachine
Op de aquarel zie je Wim van Leeuwen afgebeeld voor een samengesteld landschap, dat de vier seizoenen uitbeeldt.Uit zijn hoofd groeien draden waaraan zwarte mieren groeien, één draad mondt uit in een veel grotere en haast vlinderachtige transparante mier.

Illustratie: Mierenmachine, Aquarel van Henny Weima

Op de kaart bij de Kaartenbakafbeelding is te lezen:
Deze aquarel is gemaakt naar aanleiding van de Mierenmachine, een object dat Henny Weima en Wim van Leeuwen in 1973 maakten. Die machine bestaat uit zwarte mieren, gemaakt van kleine zwarte kralen met één grote transparante mier gemaakt van doorzichtige kralen. Deze mieren zitten vast aan een mechaniek dat de mieren laat ronddraaien. Voor het technische gedeelte was Wim in actie gekomen. Als beloning maake Henny deze aquarel voor hem.

10. IJs en sneeuw in de Fortbocht….….

In de kaartenbak vonden we de afbeelding van haar schilderij 'Fortbocht, winter 2008'. Heel mooi getroffen: ijs, sneeuw en wit berijpte bomen.
De Kudelstaartse Nel Bruinsma neemt sinds 2003 les bij schildersclub 'Jacobs Woude' in Woubrugge. Haar docent is beeldend kunstenaar Ton Hendriks.

Illustratie: Fortbocht, winter 2008 / Nel Bruinsma

Een andere kaart die zij in de bak achterliet laat een afbeelding zien van de Nederlands Hervormde Kerk en Zorgcentrum Aelsmeer, broederlijk naast elkaar, gezien vanaf het kanaal en duidelijk in de herfst geschilderd. Op de voorgrond staan, zeer herkenbaar, grote pluimen in de tuin aan de waterkant.

Illustratie: Nederlands Hervormde Kerk en Zorgcentrum Aelsmeer / Nel Bruinsma

De stroom van kaarten met afbeeldingen en verhalen van Aalsmeerse plekjes gaat gestaag door. Dit keer bekijken we twee afbeeldingen van schilderijen van Aalsmeerse tuinderijen.
Het ene schilderij is een olieverf van Jac. Graafland uit Vleuten, 'Aalsmeers Gezicht' getiteld. Hij maakte aan de hand van een serie aanzichtkaarten dit Aalsmeerse ' plaatje'. Je weet dus niet precies wáár dit is, maar alles wat Aalsmeers is is afgebeeld: kassen, een praam, de torenspits van de dorpskerk, ketelhuisschoorstenen, een zeilboot…. Het schilderij werd door Graafland in 1960 gemaakt in opdracht van Hermadix Coatings in Aalsmeer en hing jarenlang in één van de kantoren. Het werk is nu nog steeds in het bezit van deze verffabriek. De kaart kwam in de KAARTENBAK terecht via Arie Buijs, oud-direceur van Hermadix Coatings en nu webmaster van de stichting KCA (Kunst en Cultuur Aalsmeer). Bijna 10 jaar was hij lid van het dagelijks bestuur van het Bloemencorso en sinds kort is hij secretaris van Stichting de Bovenlanden. Nu, Aalsmeerser kan het toch allemaal niet.

Illustratie: Aalsmeers gezicht / Jac.Graafland

De andere kaart met tuinderij is niet alleen ingebracht, maar ook geschilderd door een andere actieve Aalsmeerder, te weten L.J.M. Knijnenburg. Deze voormalige voorzitter van het Rode Kruis Aalsmeer was tevens een periode actief in het Oude Raadhuis als KCA lid. Ook als schilder hield hij zich bezig met het Aalsmeerse en hij legde heel wat plekken in het dorp vast. De afbeelding op deze kaart laat de Historische Tuin aan de Uiterweg zien. Met stukjes oude kas, lage 'koude bakken', rijen rode aardewerken potten, een ouderwetse beschoeing, rietmatten….alles zeer herkenbaar. Andere afbeeldingen van werken van hem hebben als onderwerp: boerderij het Kloosterhuys, de tuin van het Oude Raadhuis en een woning in Vrouwentroost.

Illustratie: Historische Tuin / L.J.M. Knijnenburg

12. Nog meer Fortbochten

In het boek 'Een schilderachtigdorp' zijn twee afbeeldingen te vinden van de Fortbocht in Kudelstaart. Een fraaie aquarel van Dirk Annokkée met de fortwachterswoning en de genieloods. Én de zeer curieuze met wenkbrouwpotlood getekende afbeelding van Nel de Boer-Verkleij. In de KAARTENBAK van het Oude Raadhuis zijn ook drie 'Fortbochten' gearriveerd. Naast het reeds besproken winterse schilderij van Nel Bruinsma, vonden we ook afbeeldingen met hetzelfde onderwerp van Annemarie Groeneveld en Coq Scheltens.

'De Fortbocht' als surprise
De Fortbocht, van de Aalsmeerse kant gezien, is afgebeeld in de zomerse aquarel van Annemarie Groeneveld. Het werk is in het bezit van Theo te Winkel, hij schrijft:
"Het is een op het oog simpele, maar in enkele aquarelstreken raak getypeerde schets van de bocht eindigend bij ons huis, dat ook het eerste huis is. Het eerste dat je tegenkomt, maar ook het eerste dat na het bouw van het fort in steen binnen het schootsveld mocht worden neergezet. Ontworpen rond Kerst 1926 door de later professor ingenieur geworden Aalsmeerder J.F. Berghoef.
Bij een gezamenlijke Sinterklaasviering in 1993 ontvingen wij dit als surprise bovenop een kistje met twee flessen wijn. Pas jáááren later kwamen wij erachter - toen wij ander werk van Annemarie Groeneveld zagen - dat het van haar was. Een echte surprise en daarom niet gesigneerd."

'De Fortbocht' als afscheidscadeau
De derde afbeelding toont de fortbocht de andere kant op (dus komend uit Kudelstaart) in een winterse ochtendzon. Dit werk van Coq Scheltens is ook in bezit van Theo te Winkel. Hij schrijft: "Het werd mij door het bestuur van de stichting Ontwikkelings-Samenwerking Aalsmeer (OSA) cadeau gedaan op 22 Augustus 2008. Dat was ter gelegenheid van mijn afscheid als voorziter, nadat ik ruim vijfentwintig jaar geleden die stichting samen met wethouder Nico Borgman had opgericht en het bestuur had voorgezeten.

13. De KAARTENBAK: het Oosteinde

In de KAARTENBAK vinden we een aantal werken uit het Oosteinde ofwel: het Farregat. Twee afbeeldingen van huizen op de Oosteinderweg. Het ene een woning, het andere een boerderijtje. Het huis dateert van rond 1900 en staat op Oosteinderweg 276. Het schilderij is gebaseerd op hoe het huis en de tuin er in de jaren '60 uitzagen. De pastel is in 2007 gemaakt door Désirée Dekkers uit Rijsenhout. In het huis woont haar schoonmoeder, Trien Baarse-van Winkel, samen met haar zus Rijt Spaargaren-van Winkel. De boomgaard van appel- en perenbomen is nu bijna geheel verdwenen, maar vroeger werd er voor het huis gestopt als deze in bloei stonden, om er een foto van te maken.

Het boerderijtje dat we in de KAARTENBAK vinden staat op de Oosteinderweg 467 en is eigendom van de familie Hunink. Het werd plusminus 1860 op turf gebouwd. Een van de eerste huisjes dat gebouwd werd na de droogmaking van de Schinkelpolder in 1875.
Het is dus 150 jaar oud en behoorlijk scheefgezakt, maar wel uniek en heel gezellig.
Piet Hunink ( 1904 - 1982 ) heeft dit boerderijtje in 1948 gekocht van Piet Berghoef en heeft er later een nieuwe voorgevel aan laten zetten. De zonen van Piet Hunink, Wout en Gerrit wonen nog steeds in dit pand. Gerrit is getrouwd met Gerda Terlouw. De naam van de maker van dit schilderij is niet te lezen, wel de datum waarop het gemaakt is, dat was 1976.

En dan ten slotte in de KAARTENBAK een prachtige aquarel van de Oosteinder Poel, november 2001 geschilderd door Jan van Noord. Je ziet dit natuurgebied vanaf de Jac. Takkade. De aquarel spreekt voor zichzelf, werkelijk wonderschoon !

14. In de KAARTENBAK het beroemde voormalige Hotel café restaurant Floralia.



Het is een pastel van Désirée Dekkers uit Rijsenhout. In 2008 schilderde zij dit café aan de Stommeerweg 31 zoals het er heeft uitgezien rond 1956. Het werd gerund door de grootouders van haar man Ap Baarse. Hier volgt haar verhaal:

Vroeger
"Destijds werd Floralia gepacht en gerund door de vader en moeder van mijn schoonmoeder, Ap van Winkel en An Olij. Het hotel had vijf kamers. Beneden in het sousterrain was de keuken en de opslag. Oma kookte zelf. Op de begane grond was het café en aan de zijkant, in de serre, was het restaurant. Aan de straatkant was het overdekte terras. Opa en oma woonden zelf op de eerste etage in een kamer aan de voorkant. Direct langs het gebouw liep een smal pad naar beneden. Alle goederen die werden aangeleverd werden hierlangs naar de keuken en de opslag gebracht."

Nu
Inmiddels is Floralia gerestaureerd Aan de buitenkant is er niet veel veranderd; boven aan de zijkant zijn er nu nog drie ramen in plaats van vier. Maar van binnen is het totaal anders geworden. Het worden nu appartementen. Wanneer het weer echt in gebruik genomen zal worden is de vraag. De naam Floralia draagt het helaas niet meer.

Portret van Catharina (Trien) Elisabeth Baarse-van Winkel (88 jaar), die aan 2 Aalsmeerse panden verbonden is. Zij woont: Oosteinderweg 276. Haar ouders, Ap van Winkel en An Olij, waren de uitbaters van Hotel Café Restaurant Floralia, Stommeerweg 31 (zie hierboven).

15. Een portret van de hand van Henk Pen.

Dit keer in de KAARTENBAK een pasteltekening van Henk Pen, een portret dat hij in 1981 maakte van de Aalsmeerder Wytze Hilverda.

Henk Pen had zijn atelier in Amstelveen en ook veel banden met die gemeente, maar hij woonde in Aalsmeer. En in de jaren tachtig was hij een actief lid van de Groep Aalsmeerse Beeldende Kunstenaars, een groep die elk jaar in het Oude Raadhuis exposeerde en dan een record aantal bezoekers trok. In de periode dat Henk Pen dit portret tekende was er ook weer zo’n tentoonstelling waaraan naast Henk Pen nog 7 andere kunstenaars deelnamen, te weten: Dirk Annokee, Cor Buis, Adri Markus, Coq Scheltens, Riemke Stellingwerf, Tanne Vennik en Henny Weima. Tijdens de opening, zo staat er op de affiche, wordt er een voorstelling van handpoppenkast ‘Coqqelein’’ opgevoerd door Coq Scheltenss en Jacques Jeuken.

In de plaatselijke pers (december 1980) wordt ook dan al zeer lovend over Henk Pen bericht: "In zijn tekeningen probeert Henk Pen bepaalde momenten van een gebeuren, een beweging vast te leggen. Dat zou met een paar lijnen, met een paar krabbels moeten gebeuren. “Maar voordat je zo ver bent dat je iets maakt dat direct ‘zit’ ” kan Henk vaak verzuchten. Ontzettend veel werk gooit hij weg omdat het niet aan zijn eigen eisen voldoet. Een enkele schets, resultaat van veel oefenen en tekenen, benadert enigszins zijn ideaal. Sommige tekeningen zijn in 5 minuten gemaakt, maar ontzettend veel studies zijn daar meestal aan voorafgegaan. Op de tentoonstelling zijn een aantal conté-, pastel-, en gewassen tekeningen van hem te zien. Het zijn model- en portrettekeningen. Heel teder van kleur en erg interessant."

Het portret in de KAARTENBAK heeft ook die tedere en interessante lijnvoering. Het zou prachtig zijn als het Aalsmeerse publiek nog een keer de gelegenheid zou krijgen om in het Oude Raadhuis een mooie overzichtstentoonstelling van het werk van Henk Pen te bekijken.

16. Schilderij van het dorpspontje, in haast gefotografeerd

In het boek 'Een schilderachtig dorp' wordt uitgebreid aandacht besteed aan het pontje dat, na de ingebruikneming van de provinciale weg in 1934 en de sloop van de Kanaalbrug, tussen 1934 en eind 1962 overzette van de Haarlemmermeer naar Aalsmeer. In de KAARTENBAK is hier een bijzondere reactie op gekomen. Tekenaar en schilder Jan van Noord leverde een kaart in met een - duidelijk in haast genomen - foto van een schilderij met daarop het pontje en de dorpskerk afgebeeld. Het verhaal dat erbij verteld wordt maakt duidelijk waaróm de foto zo onscherp is.

Van Noord schrijft: "Een jaar of wat geleden bij een bezoek aan veilinghuis Glerum in Amsterdam zag ik dit schilderij hangen. Mijn vraag aan het veilingpersoneel of ze wisten in welke plaats dit geschilderd was konden zij helaas niet beantwoorden. Ik kon ze dus uit de droom helpen, want voor mij was het overduidelijk: het was het gezicht op de dorpskerk met het oude pontje in Aalsmeer. Op de veiling zelf, de volgende dag werd het er keurig bij vermeld: gezicht op de dorpskerk in Aalsmeer. Of het daardoor meer geld opgebracht heeft is mij niet bekend. Het is verkocht en ……misschien hangt het wel in Aalsmeer ? Hartelijke groeten, en ga nog een poosje door met deze leuke actie." JvN

17. Den Ouden Dorpshoek, schilderijtje van Johan Vreken.

Begin mei kwam in het kader van het KAARTENBAK project uitgebreid voormalig café-restaurant Floralia ter sprake. Een afbeelding van dit etablissement aan de Stommeerweg diende als uitgangspunt voor het oude verhaal van de pachters van dit café.

Opnieuw een afbeelding van een restaurant in de KAARTENBAK, dit keer een nog bestaande uitspanning, namelijk "De Oude Dorpshoek" aan de Dorpsstraat.

Mevrouw T.Berghoef-Vreken uit de Cyclamenstraat schreef bij de kaart het volgende verhaal over haar broer Johan Vreken, de maker van dit schilderijtje dat zij in haar bezit heeft:

"Johan Vreken werd geboren op 10 april 1935 op de Uiterweg te Aalsmeer. Hij is helaas op 2 december 1985 plotseling veel te vroeg overleden. Hij was een actief mens, die in het sociale en culturele leven steeds om zich heen keek of hij niet de helpende hand kon bieden. Zo kende men Johan....in Aalsmeer maar ook daarbuiten. Hij had als gevoelsmens de drang en gave om zich te uiten: hij schilderde, tekende, maakte plastieken en beelden. Hij maakte ook gedichten die hij zelf voordroeg. In de tachtiger jaren exposeerde hij o.a. met en bij Jelle Atema. Hij heeft zich ingezet voor het behoud van De Oude Veiling, door middel van gedichten die hij in de krant liet plaatsen. Door zijn veel te vroege overlijden kon hij helaas de vele plannen en ideeën die hij nog had niet meer ten uitvoer brengen".

Op het schilderijtje van deze Aalsmeerse Zondagschilder zie je het kleine boerderijtje precies afgebeeld, met op de voorgevel geschilderd: 'Den Ouden Dorpshoek'. Als je nu het oude dorp binnenrijdt lijkt er, behalve de nieuwere spelling van de naam, niet zo veel veranderd.

18. Huis aan het Molenpad van P.J.van Tol?

De naam van het Molenpad verwijst naar de locatie waar vroeger een molen stond aan het Stommeerwegje. Hier bevindt zich nu het gemeentehuis. De Haagse schilder P.J.van Tol legde het Molenpad in olieverf vast in 1955. Zowel het Molenpad als de schilder van Tol komen ruim aan bod in het boek ‘Een schilderachtig dorp’. In de KAARTENBAK is nu ook een afbeelding te vinden van een olieverfschilderij van een huis aan het Molenpad van de hand van een J.C. van Tol. Is dit de zelfde schilder en heeft de inzendster zich alleen maar in de voorletters vergist?

Mevrouw C.A. Noorman-Heeren schrijft: “Dit schilderij van J.C. van Tol toont een huis dat aan het Molenpad stond ter hoogte van de Marktstraat, ongeveer op de plaats waar zich nu de ophaalbrug naar het Raadhuisplein bevindt. Mijn opa kocht bij de heer van Tol een 'Gezicht op de Poel', mijn oma was daarbij aanwezig en viel ter plekke voor dit schilderij. Mijn opa kocht het voor haar en het heeft altijd op een prominente plek in de woonkamer gehangen. Ik weet er nog van dat dit huisje er stond."

19. Meindert en Matje Vreeken in de KAARTENBAK

"Het verleden is een spiegel voor het heden, en wie zijn eigen tijd, het heden, goed wil begrijpen en verstaan, dient geen algehele vreemdeling te wezen in de bestanden van het verleden, waaruit die van het heden haar oorsprong nemen." Deze tekst van de Dordrechtenaar Simon van Gijn (1864-1922) stond in de maand juni 2009 op de muur van de entree van het Oude Raadhuis geschreven. De tekst is tevens 'op het lijf geschreven' van de KAARTENBAK, immers ook vol verleden, Aalsmeers verleden. Bijvoorbeeld dit portret van Meindert Cornelis Vreeken en Matje (Gerritdochter) Tas. Het is een afbeelding van een ovaal schilderijtje in pastelkleuren van de hand van Bert Vreeken. Hij schilderde zijn grootouders in 1970 naar een oude huwelijksfoto, die hem als kind al fascineerde. Het was een werkstuk voor de Rietveldacademie, een vrije opdracht. Meindert en Matje trouwden in 1908. Matje was de zuster van Dirk Tas, van de handelskwekerij Tas. Meindert was seringenkweker en pachtte samen met zijn broer Arie aan het eind van de Buurt een stukje land van de broers van Matje. Toen de pacht werd opgezegd, werd er voor Meindert en Arie een kwekerij gekocht op Uiterweg 353.

Bij de afbeelding van het werk van Bert Vreeken is een kopie van een oud krantenartikel bijgevoegd, een artikel uit "de Meerbode" van mei 1963. Het echtpaar wordt geïnterviewd vanwege hun 55 jarig huwelijksfeest en het artikeltje begint met een uitspraak van Meindert: "Ik kwam, op weg naar mijn werk, iedere dag voorbij haar huis. Daardoor zag ik haar dikwijls. Dan denk je op een gegeven moment: 'dat is wel wat'. Toen werd het op 't laatst verkering." Inmiddels is hun zoon Meindert, de vader van Bert Vreeken, dit jaar ook al weer 60 jaar getrouwd met Willemien (Mientje). Zij verhuisden onlangs naar het Zorgcentrum Aelsmeer aan het kanaal, vlakbij het Oude Raadhuis. Het ovaaltje van zoon Bert is mee verhuisd en ook nog een ander werkje waar zij hele goeie herinneringen aan hebben. Het is een schilderijtje van het ouderlijk huis aan de Uiterweg 353. Nu heeft het plaats gemaakt voor een eigentijdse 'Uiterwegse Villa', om het zo maar even te noemen. Het schilderijtje werd gemaakt door Katarina Jonker, een Russische vrouw, getrouwd met een kapitein op de grote vaart, die op St Petersburg voer. Zij hadden een zeilboot liggen bij de ouders van Bert. Zijn moeder ziet het nog voor zich hoe deze Katarina op een omgekeerde emmer zat te tekenen. Zo kleven ook aan dit werkje veel herinneringen, heel geschikt dus voor de KAARTENBAK.

20. In de KAARTENBAK: een kerk die ontroert.



Deze keer vissen we er een inzending uit van Henk Buijs uit Mijdrecht. Het is de afbeelding van een aquarel van de Hervormde Kerk, gemaakt door Dirk Annokkée.

Henk Buijs schrijft: "Mijn jeugd heb ik doorgebracht in Aalsmeer waar ik de Eltheto school heb bezocht. De Kerstvieringen waren altijd in de oude Hervormde Kerk. Mooi versierd met een in mijn ogen immense kerstboom. Het oude Rustoord waar een zuster van mijn tante de leiding had en de drukkerij van de Nieuwe Meerbode. Allemaal plaatsen met een mooie herinnering. Toen mijn vrouw en ik in 1979 uit Aalsmeer verhuisden hebben wij Dirk Annokkée gevraagd een aquarel voor ons te maken die de omgeving van mijn jeugd liet zien. Het resultaat geeft me tot op de dag van vandaag een goed gevoel.

Dirk's schilderijen vinden hun oorsprong in zijn emoties. Hoe wisselend die ook kunnen zijn, altijd is de vertaling optimaal openhartig en ontroerend. Zo is deze aquarel ook weer op de kaart gezet.

21. Pramen in de KAARTENBAK

In verband met de PRAMENRACE is het toepasselijk om ook, al kijkend in de KAARTENBAK van het Oude Raadhuis naar de ingeleverde afbeeldingen met pramen te kijken. Jannie Harting-den Das van de Pontweg in het Oosteinde zond afbeeldingen in van twee van haar olieverfjes die rijkelijk gelardeerd zijn met deze typisch Aalsmeerse vaartuigen.

Een van de werkstukken heet: "Achteruit varen met sneeuwballenvlet". Een en ander speelt zich af achter Pontweg 12. Zij schrijft: "De seringenakkers zijn van Maarten en Kees Alderden. De kas rechts op de afbeelding is van Arie Groeneveld en inmiddels gesloopt en hiervoor is iets nieuws gekomen. De persoon achter de sneeuwballenvlet is Joop Jongkind, die de boot met zijn roeiboot met buitenboordmotor voortduwt.
De persoon voor op de boot is ene Dick Jongkind, die de achteruitvarende boot in het gareel moet houden. Van dit moment heb ik een schilderij gemaakt omdat ik dacht 'hoe lang nog?' ".

22. Aldert Joore in de KAARTENBAK, Doorvaart tussen kleine en grote Poel

Eind september, de feestelijke geluiden van vuurwerk en muziek op de plas klinken nog na, maar nu wordt de Poel toch weer stiller en stiller. Er zit al heel veel herfst in de lucht. Als afscheid van de zomer een plaatje in de KAARTENBAK waarop een stuk Westeinder Plas nog in volle zomerse glorie staat afgebeeld. Het is een schilderijtje gemaakt door Aldert Joore, goudgeel van kleur, een botter aangemeerd aan een eiland met in de verte twee zeilboten. De afbeelding van dit werk werd door zijn dochter Loes van Leeuwen-Joore bij het Oude Raadhuis afgegeven.

Zij schrijft: "Toen mijn ouders op een gegeven moment in zorgcentrum 't Kloosterhof gingen wonen, zocht vooral mijn vader, Aldert Joore, ondanks afnemende gezondheid, steeds weer nieuwe bezigheden. Er werd daar ook een tekenclubje opgericht o.l.v. een van de bewoners die ooit een cursus had gevolgd. Mijn vader sloot zich daarbij aan en pakte op die manier een oude hobby weer op. Heel serieus waren ze met een groepje één ochtend in de week bezig en bespraken na afloop elkaars werk. Mijn vader kreeg weer helemaal de smaak te pakken en tekende en schilderde ook op zijn kamer op alles wat los en vast zat en met allerlei materialen.
Hij tekende graag boten en gebruikte als voorbeeld wel eens een werk van Van Tol, waarvan ook schilderijen in het boek 'Een schilderachtig dorp' staan. Toen mijn vader op 31 december 2006 overleed kwamen we op het idee om een van zijn schilderijtjes te gebruiken voor de rouwkaart. Het orginele werk van Van Tol is in het bezit van mijn broer, maar dit is de versie van mijn vader. Het is een vrije impressie van een van de doorvaarten op de Westeinderplassen."

Jan Lunenburg - 1943: Tofferde boom - potloodtekening

Jaap Spaargaren (Roerdomplaan,) liet in de KAARTENBAK een afbeelding achter van de 'Tofferde' boom. Het is een tekening van Jan Lunenburg, gemaakt in 1943, in lijst van 46 cm x 30 cm. De 'Tofferde'boom is de beroemde Topsvoortsboom, een grote oude populier, 'poepel' op zijn oud Aalsmeers, die aan het begin van de vorige eeuw als een baken aan de kleine Poel stond. De boom stond achteraan op het kavel van 'Het huis met de walviskaken' (Topsvoort) van de familie Eveleens Maarse (Uiterweg 183). De boom was wel zo een begrip in Aalsmeer, dat op een Westeinderplassenkaart uit 1981, haast 50 jaar nadat de boom geveld was, er op de bewuste plek nog steeds 'eenzame boom' geschreven stond.

Voor het boek 'Een schilderachtig Dorp' fotografeerde Jan Ran verschillende werken met daarop afgebeeld Topsvoortsbomen. Uiteindelijk werden er twee afbeeldingen geselecteerd. Op bladzijde 145 zie je een afbeelding van een olieverfschilderij van een onbekende kunstenaar uit het begin van de 20e eeuw waarop de boom nog in volle glorie te zien is. Heel karakteristiek, scheef gegroeid met een eenzijdig gevormde kruin die overhelt over de oever van het water. En de boom komt voor op de afbeelding van een dubbelgeglazuurde tegel waarop je de kolenauto van Gijsbert Jongkind & Zn ziet, die omstreeks 1929 bij Topsvoort op het ijs rijdt met op de achtergrond de beroemde boom. (blz 21).

En dan nu deze tekening van Jan Lunenburg in de KAARTENBAK. Jaap Spaargaren schrijft hierover: " Jan Lunenburg heeft op de kwekerij van de familie Spaargaren gewerkt. Als presentje hebben wij deze tekening van Jan gekregen en deze heeft bij ons tot 1983 in de woonkamer van Uiterweg 200 (tegenover Topsvoort) gehangen. Aangezien de boom al in 1932 omgewaaid is, moet Jan in 1943 een ander voorbeeld hebben gehad. Misschien bestaat er nog eenzelfde tekening van vroeger datum?"

krijt/potlood tekening - de topsvoortsboom van D.Maarse Azn

De Topsvoortsboom van D. Maarse Azn

Het is natuurlijk mogelijk, dat Jan Lunenburg als voorbeeld voor zijn tekening het oorspronkelijke olieverfschilderij heeft gebruikt, dat was immers tot 2001 in het bezit van de familie Eveleens Maarse. Een andere mogelijkheid is dat hij een van de oude Aalsmeer kaarten gebruikte uit de ansichtkaartenverzameling van Gerrit Buis. Of, misschien was er inderdaad 'eenzelfde tekening van vroeger datum' die zijn inspiratiebron was. En dat zou zo maar de andere Topsvoortsboom kunnen zijn die in de KAARTENBAK is ingeleverd. Het is een afbeelding van een prachtige tekening van de 'Tofferde'boom' van D.Maarse Azn. Aangebracht door Dorien Rijke uit Krommenie, die onlangs het Oude Raadhuis bezocht:

Zij schrijft: "Het schilderij hangt bij mijn oom Jaap Vreeken in de Chrysantenstraat. De kunstenaars die exposeerden in het Oude Raadhuis ('wonderkamers') hebben de uitnodigingsfoto voor hun affiche in de glazen hal (de wintertuin) gemaakt waar(aan) hij woont. Ik was op die bewuste tentoonstelling, die ik erg indrukwekkend vond overigens, en zag daar ook die KAARTENBAK staan. Daarin trof ik een afbeelding van een werk van mijn neef Bert Vreeken aan met een heel familieverhaal erbij. Toen ik in die bak ook een afbeelding zag van de Topsvoortse boom, herinnerde ik mij 'onze' versie van diezelfde boom. Daarom lever ik een afbeelding van de bewuste tekening in.

Hier de gegevens: De maker woonde aan 't begin van de Uiterweg en heette D.Maarse Azn van Klaassie. De boom werd getroffen door de bliksem, vandaar zijn wonderlijke vorm. Deze tekening hing altijd in de slaapkamer van mijn moeder (een Vreeken !) in Heemstede. Geen idee hoe zij er aan is gekomen. Ze had altijd wel oog voor mooie oude dingen, zeker zo'n Aalsmeerse boom. Misschien gekregen. Na het overlijden van mijn moeder is de tekening van de boom dus naar oom Jaap gegaan. Mooi opnieuw ingelijst."

De vraag van Jaap Spaargaren lijkt hiermee wel een beetje beantwoord te zijn. Jan Lunenbug woonde in zijn kleine molen op het erf van de familie Vreeken, de vrouw des huizes was weer een zuster van de moeder van Dorien en zo voort. Over de maker van de tekening, D.Maarssen Azn van Klaassie is ook nog veel te vertellen, maar daarover een volgend keer meer, in de KAARTENBAK.

24. Aan het begin van de Buurt

Deze keer halen we opnieuw een afbeelding van een orginele D.Maarse Azn uit de KAARTENBAK. Misschien kan het verhaal erbij iets meer over deze mysterieuze tekenaar vertellen? De kaart is een tijd geleden ingeleverd door Gré van Mourik-Spaargaren, maar nog steeds niet aan de beurt gekomen, omdat de bijgeleverde foto niet van zo'n goede kwaliteit was. Het is een afbeelding van het begin van de Uiterweg.

De inzendster schrijft: "Na ons bezoek in het Oude Raadhuis in verband met de tentoonstelling 'Oud Aalsmeer in onbekende werken', bedacht ik mij dat er in mijn ouderlijk huis ook een oud schilderij over Aalsmeer hangt. De volgende dag waren wij op bezoek bij mijn vader van 93 jaar (nog helder van geest) en hebben wij het schilderij eens met andere ogen bekeken. Zoals op bijgaande foto is te zien is het een houtskoolschets van de heer D. Maarse Azn. Het is het begin van de Uiterweg en is gedateerd 1905. Ik vroeg aan mijn vader hoe het in zijn bezit kwam. Hij vertelde dat zijn vader (mijn opa dus) het had gewonnen op een verloting. Als ik beter de media had gelezen had dit schilderij zeker een plaatsje in het prachtige boek verdiend."

Inmiddels is het mooie werkje opnieuw gefotografeerd en de heer Spaargaren is 94 geworden. Heel levendig en geïnteresseerd kan hij over de tekening en het verleden wat er bij hoort vertellen." Links de plankbrug van Dirk Baardsen. Rechts, niet zichtbaar op de tekening, daar was Lewestein. Mijn oma was een Maarse en met een Lewestein getrouwd. Rechts zie je wel het rieten dak van Terra Nova. Ik heb nog aan dat dak van Tera Nova gewerkt. Onze familie, de familie Spaargaren, had namelijk een timmerbedrijf. Ik heb ook aan de nok van Topsvoort gewerkt. Ik heb zelfs de walviskaken van Topsvoort gerepareerd, want die waren van onderen kapot."

En zo eindigen we weer bij Topsvoort en is de cirkel rond.

25. Aan het einde van de buurt. Wat de creatieve uiting vermag!

Op de tekening van D. Maarse Azn, beschreven in item 24 is een stukje Uiterweg te zien, het begin van ‘de Buurt’ omstreeks 1905. Dit keer een kaart met een afbeelding van een pasteltekening die een erf aan het einde van de Uiterweg laat zien, in 2003 getekend. Het is een kaart die al weer een poosje geleden ingeleverd is door Riny Kollöffel uit de von Sieboldlaan. Zij vertelt een heel ontroerend verhaal bij deze tekening:

“Ik was in het Oude Raadhuis om het werk van Karin Borgman en Henny Weima te zien.Beide kunstenaars ken ik goed ( de Amerikaanse tekeningen van Henny in de tuinkamer,daar was ik dus zelfs zelf bij toen ze deze maakte in de Canyons). Ik zag bij de entree toen ook de Kaartenbak staan wat ik een heel mooi project vind, omdat je ziet hoeveel het schilderen en tekenen kan betekenen voor mensen, wat de creatieve uiting vermag op welk niveau dan ook. Daar heb ik een heel mooi voorbeeld van en dat wil ik hierbij inleveren in de Kaartenbak. Het is een schilderijtje dat mijn zuster Minou maakte in juni 2003. Het is een soort fantasie op de kleine tuin van Piet Vreeken achter aan de Uiterweg, aan het Zwet. Toen was dat tuintje bij de ark nog omgeven door seringenakkers, die jammer genoeg plaats hebben moeten maken voor grasveld en Aalsmeerse villa’s. In die tijd tekende en schilderde ik met een groepje vrienden en vriendinnen uit Amsterdam her en der in Noord-Holland.

Op die dag in juni besloten we onze tekendag in Aalsmeer te houden omdat Henny (ook lid van ons groepje) oppaste op de hondjes van Piet. In die tijd was mijn zuster Minou al heel erg ziek, ze was eigenlijk al stervende. Maar toch heb ik haar toen meegenomen naar die tekendag. Ik zie haar nog lopen , verbonden aan een zuurstofapparaat liep ze over het lange kwekerijpad, langs de oude kassen van de seringenkweker. Met veel inspanning haalde ze de ark en moest eerst op de bank uitrusten. We besloten daarom om het Zwet het Zwet te laten en de kleine patiotuin tussen de ark en de seringenakkers te gaan tekenen. Ik zie het nog voor me, mijn zuster tekenend op dat terrasje, er stond een beeld van een Griekse wijsgeer en Aafje Heinis zong op de achtergrond. Ook herinner ik me dat we met elkaar over leven en dood spraken. Voor mij een dag met een gouden randje, omdat mijn zuster zo genoot. Zo mooi, dat zij in haar allerlaatste levensfase nog troost kon putten uit het creatief bezig zijn. Korte tijd later is zij gestorven.”

26. Henk Pen portretteerde Jannie Harting

In de KAARTENBAK opnieuw een afbeelding van een werk van een gestorven Aalsmeerse kunstenaar. Het is een aquarel met contépotlood uit 2003 van Henk Pen. Al het tweede portret van Henk Pen dat in het kader van het Kaartenbakproject ingeleverd werd bij het Oude Raadhuis aan de Dorpsstraat. Het eerste portret was een vlugge pastelschets van een telg van de familie Hilverda. Dit keer is het een portret van Jannie Harting. Het vlotte handschrif van Pen is duidelijk herkenbaar.

Jannie schrijft over dit portret het volgende:
"Ik ben lid van de Stichting Amstelveense KunstBelangen en neem wekelijks deel aan portret- en figuurtekenen in een inloopatelier dat wordt geleid door vrijwilligers. Henk Pen was in 2003 ook een van die atelierleiders die dat het gehele jaar door deed. Op zekere dag verscheen het uitgenodigde model niet en daarvoor in de plaats heb ik toen model gezeten. Ik voelde me duidelijk niet op mijn gemak en ik kon daarom niet goed stil zitten. Henk Pen was een van de aanwezigen die mij toen portretteerde. Op het moment dat ik een rood hoofd kreeg gooide hij wat rode verf op zijn tekening. Dat is duidelijk te zien. Zijn overlijden in 2008 is werkelijk een gemis voor de SAKB.

27. Aalsmeers' Openluchtmuseum

We blijven met de KAARTENBAK nog even op de Uiterweg, met een afbeelding van een schilderij van de boerderij van Dahlia Maarse, de huidige Historische Tuin. In 1985 schilderde Elise van Kooten deze boerderij, bedolven onder een dikke laag sneeuw.


Net zo besneeuwd als 'de Stommeermolen', een werk in olieverf van haar hand dat de omslag siert van het boek 'Een schilderachtig dorp, Oud Aalsmeer in onbekende werken'. In die twee strenge winters eind jaren tachtig schilderde ze heel wat van die winterse taferelen.

De eigenaar van dit schilderij van de Historische Tuin in de winter wordt door Elise van Kooten-Hoogendoorn niet genoemd. Deze komt echter in januri 2011, naar aanleiding van een lezing in de Doopsgezinde Kerk met haar verhaal en foto op de proppen. Het is Jacqueline Tas-Baardse, ze schrijft: Na de enige lezing 'Aalsmeer, drager van onze herinneringen' hierbij de foto van het schilderij dat ik mee genomen had. In de jaren '80 kocht ik dit schilderij in de antiekzaak van de firma Hoogendoorn in de Zijdstraat. Het is de boerderij van de Historische Tuin in de winter, geschilderd door E.C.H. van Kooten. De lijst heb ik er zelf om heen laten maken bij Dobber, destijds in het begin van de Zijdstraat. Jaren heeft het op zolder gestaan, maar door de leuke reacties op de kring hangt het nu weer op een slaapkamer. Hartelijke groeten vanJacqueline Tas - Uiterweg 188

Ook Mariska de Graaf vond haar inspiratie op de Historische Tuin. Verschillende plekjes in dit Aalsmeerse openluchtmuseum werden door haar vastgelegd en zijn in het boek te zien, zoals de geraniumkas, de oude schuur, de rozenkas, de kolenkachel…… In de KAARTENBAK treffen we uit deze Historische Tuin-serie van Mariska nu "Kolenhok en schuur' aan, een vlot getekend werkje in aquarel en inkt. Het werk is in bezit van mevrouw A. Buis-Man, ook wonende aan de Uiterweg.

28. IJspret bij Watertoren

inspiratiebron voor creatief Aalsmeer

Een van de eerste kaarten in de Kaartenbak was een IJslandschap met schaatsers op de Grote Poel bij de watertoren .Een olieverfje geschilderd door H. Ravesloot. Nu opnieuw een afbeelding van zo'n landschap in de KAARTENBAK, dit keer van Elise Hoogendoorn-van Kooten.

Het is de afbeelding van een werk dat zij in 1985 maakte. Een schilderij in de breedte van de Westeinderplas met een Koek-en- Zopie tent, met op de achtergrond, zeer robuust aanwezig: de watertoren. Elise werd geïnspireerd door de schilder Andreas Schelfhout. Deze romantische Haagse schilder ( 1787-1870, een voorloper van de Haagse school) staat bekend om zijn Hollandse ijsgezichten. Dit Aalsmeerse schaatstafereel van Elise van Kooten doet ons direct aan vorig jaar denken, wat werd er toen ook heerlijk geschaatst op de Westeinderplas. En nu met de Kerstdagen is er al weer sprake van veel ijs en sneeuw. Opnieuw veel Koek-en -Zopie?

En dan steeds opnieuw weer die watertoren in de KAARTENBAK. Dit meest karakteristieke bouwwerk van Aalsmeer, ontworpen door Ir. Sangster in Art-Deco stijl, is heel duidelijk een niet aflatende inspiratiebron voor creatief Aalsmeer. Een voorbeeld hiervan is de afbeelding van het verfwerkstukje 'de Watertoren bij dag' van Dick Kootstra. Hij voegde hier ook nog een gedicht aan toe, gelieve dit vooral op zijn Oud-Aalsmeers uit te spreken:

Watertoren

Ik word gek van die watertoren
Of is het slechts schone schain
Blijf af van die watertoren
Want die watertoren, die is van main

Hij is toch van ons, die Watertoren
Als baken van Aalsmeer
Want als we gaan met verre reizen
Missen we die watertoren weer

Ja, hij is van ons die Watertoren
De wachter aan de poel
Hij kan ons nog steeds bekoren
Elke Aalsmeerder weet wat ik bedoel

Dick Kootstra 2009

29. Beschilderde staartklok tikt de laatste uren weg……..

De laatste kaart is, heel toepasselijk aan het einde van het jaar, de afbeelding van een beschilderde staartklok. Vroeger was het heel gebruikelijk dat er een eigen hof of boerderij op zo'n klok geschilderd werd. Deze klok is in 1985 beschilderd door Elise Hoogendoorn-van Kooten uit de Zijdstraat. Zij schrijft: "De opdrachtgever van dit schilderij had een bouwpakket gekocht van deze staartklok. Hij had al een paar schilderijen van mij en vroeg mij de bovenkant te beschilderen.



Hoewel de eigenaar dat eigenlijk niet nodig vond, heb ik eerst een ontwerp in aquarel gemaakt om te laten zien wat mijn idee was. Links zijn wat huizen en de Westertoren van Amsterdam te zien. Op de voorgrond schilderde ik Aalsmeerse kassen en rechts de Watertoren uit Kudelstaart. Je ziet de toren en de Stommeerweg vanuit het water met op de voorgrond een zeilboot. De opdrachtgever kwam namelijk uit Amsterdam, werkte in Aalsmeer in de bloemen en woonde in Kudelstaart. Verschillende gedeeltes zijn op koper geschilderd, dat was weer een nieuwe ervaring voor me."

30. Nog een paar huizen in het Oosteinde

Marijtje Ceelen - Noordam leverde twee afbeeldingen in van schilderijen die zij maakte van huizen in het Oosteinde. Zij kwam al even in beeld bij 'de ketelhuizen' in Kaartenbak item nr 6. Het ene schilderij is een boerderij in de mist aan het begin van de Hornweg.

Het is de boerderij van de familie de Bruin. Marijtje schilderde het in 1982. Haar vader Jan Noordam is er geboren

Het andere werk laat een huis op Aalsmeerderweg 161 zien. door haar geschilderd in 1978. Haar vriendin Jannie Kammeraad woonde er toen. Zij had het huis van familie gekocht. Inmiddels woont de familie Molenaar er al heel wat jaartjes. De vrouw des huizes is de schrijfster Marianne Knegt, die zo nu en dan ook interviewt bij de 'Talk of the town' in de Oude Veiling.

31. De mysterieuze J.W. den Hartog

In de Kaartenbak bevindt zich een serie afbeeldingen van tekeningen van verschillende bekende Aalsmeerse plekjes. De Molenvliet, een Kwekerij met 2 schoorstenen op de Machineweg, het Stokkeland en de Lijnbaankerk. De tekeningen zijn gesigneerd met J.W. den Hartog. Hij of zij woont in de Nassaustraat 37. Meer is er van deze mysterieuze inzending niet bekend.

32. Een verfwinkel in Rijsenhout

Naar aanleiding van een presentatie en lezing over het Kaartenbakproject ( november 2010) werd er in de mailbox kaartenbak@kunstencultuuraalsmeer.nl een werk ingeleverd door Linda Tas. Het is een afbeelding van een tekening van een huis op de Aalsmeerderdijk 637 in Rijsenhout. Gemaakt door een familielid van de inzendster, Helma van der Wal - Stokkel. Het gaat om de woning annex schilderswinkel van haar overleden opa en oma. Schuin achter hun huis stond (staat?) de boerderij van de familie van Elderen. De inzendster schrijft: Mijn opa was Hermanus van der Velden (Manus) en zijn vrouw, mijn oma, was Lena van der Velden Maarse. Zij kwam uit een bekende kwekersfamilie op de Uiterweg, van de kwekerij Confidentia. Mijn opa was een bekende huisschilder in die tijd. Ik kwam graag bij mijn opa en oma en vooral de verfwinkel vond ik heel bijzonder.De geur van stopverf en al die blikken verf met verschillende kleuren, als kind vond ik dat prachtig. En de telefoon zo'n groot zwart toestel van bakkeliet, met dat aparte geluid als je de draaischijf rond draaide om een telefoonnummer te draaien, geweldig was dat! De woning is later gekocht door Kees Lanser van de apparatenfabriek Lanser in Rijsenhout. Hij heeft er een nieuw huis laten bouwen dat er nu alweer jaren staat.

Afbeelding van potlood/krijt tekening van Helma van der Wal - Stokkel

Foto van het huis en de winkel van Manus van der Velden

33. De Uiterweg

De kaartenbakinzending nr 24 is een tekening van D. Maarse Azn, je ziet daarop het begin van de Uiterweg. Anneke Brouwer-Poldervaart leverde een afbeelding in van een tekening die ook aan het begin van de Uiterweg gemaakt is. De tekenaar, Corinne Holsnijder heeft jaren later haast vanuit dezelfde plek 'gekeken' als D. Maarse Azn. Zij keek alleen de andere kant op en tekende het eerste huisje aan de linkerkant van de Uiterweg . Op de plek waar nu (o.a.) een opticien groots gehuisvest is.

Anneke schrijft: Het is het huis op Uiterweg 1, waar mijn moeder G.Poldervaart-v.d. Laarse gewoond heeft. Ik doe er nog een foto bij van het huis zelf, genomen tussen 1970 en 1980.
Ik hoop dat jullie er iets aan hebben, met vriendelijke groet, Anneke Brouwer-Poldervaart, Kudelstaart. .

34. (Alweer) een heerlijke plek op de Uiterweg

Alweer een tekening van een Buurtse stek. Een huis op Uiterweg 363 van de familie K.Joren.
Het werd ingezonden door Nelleke de Graaff-Wies. Zij schrijft: " Dit schilderijtje hang al jaren lang in de slaapkamer van mijn ouders. Het is het ouderlijk huis van mijn moeder, Nellie Wies- Joren, overleden in 2001. Het is 1943 getekend door de Aalsmeerse tekenaar Jan Lunenburg. Mijn vader weet nog dat hij een aantal dagen aan het tekenen is geweest."

"Het aanzicht van het huisje is eigenlijk nooit veranderd, wel zijn beide sloten gedempt en is de sloot in het midden het pad naar de kassen geworden. Je ziet op de tekening het walhok met de deur naar de sloot, later hadden mijn opa en oma daar de keuken die eerder gewoon aan de achterkant van het huis was. Aan de andere kant woonde J. Joren de broer van mijn opa. In de jaren 90 is het dubbele woonhuis gesloopt en is er een groot nieuw dubbel huis gebouwd. Het was een heerlijke plek waar ik met veel plezier aan terug denk."

35. Tekenprent van Watertoren met zeilboot

De eerste twee tekeningen die in de KAARTENBAK werden ingeleverd waren afbeeldingen van de watertoren in Aalsmeer. Ook ' bevindt er zich' een zomerse toren in de bak. Februari 2012 komt er opnieuw een prent binnen van dit Aalsmeerse boegbeeld. Dit maal met een zeilboot op de voorgrond.

Inzender is M.P. Stallvord uit Linschoten, hij of zij schrijft:
"Hierbij stuur ik u een foto van een schilderij/tekenprent dat in mijn bezit is. Dit schilderij komt uit de erfenis van mijn vader. Op het schilderij is de watertoren van Aalsmeer afgebeeld. Onderin het schilderij staat " Frans J. IJserwinklingen 1945 ". Op de achterzijde is een plaatje aangebracht met de tekst: 15 oktober 1941 - 15 oktober 1946. Op een sticker aan de achterzijde staat het adres van de inlijster: F.S. Lankhoorn- Vaartstraat 30 A'dam-Z - Tel. 71 54 60 Gem. Giro L 1451. SPEC. ENCADREUR - RESTAURATIËN"

De heer (of mevrouw) Stallvord noemt het werk een schilderij of tekenprent. Zo te zien is de sepiakleurige afbeelding een tekening . Een gewassen tekening of wellicht getekend met conté krijt?

36. Voormalige school op de Uiterweg

De lagere school aan de Uiterweg, zoals vele Aalsmeerders zich dat nog zulllen herinneren, is al weer heel wat jaren geleden afgebroken. Nu kwam er echter een inzending van een tekening van nog een oudere school op de Uiterweg. Deze school bevond zich, hoewel niet op de zelfde plek, ook een klein stukje vóór Topsvoort (van het dorp af gezien).

Een pand dat ook niet meer bestaat. Het is de inzending van mevrouw Maud Hofman-Bol. Zij vertelt dat de tekening gemaakt is door Wim Hofman. Deze tekenaar had de bijnaam 'Solm'. Nadat het pand geen school meer huisvestte werd het bewoond door de familie Hofman. Er waren 5 kinderen in dat gezin: Jo, Klaas, Wim, Gerrit en Marie. Klaas Hofman had een sigarenwinkel. Het werkje van Wim Hofman is nu in het bezit van mevrouw Elly Engel.

37. Last Minute

Dit werkje heb ik geschilderd voor de expositie "Amazing amateurs" juni/juli 2012. Ik schilderde het in de weken voor de aanvang van deze tentoonstelling die in het Oude Raadhuis plaats vond. In die periode vlogen letterlijk de pannen van het dak. Dit door al het vliegtuiggeweld. Mijn schilderij wijst enerzijds op de vliegvakanties en anderzijds op de aanstormende vervuiling. Vandaar de sombere wolken boven onze geliefde Westeinderplas, met als lichtpunt de Watertoren en de nu nog frisse groenstrook.
Jan van Veen

38. Waterrijke plekjes

Op de tentoonstelling 'Amazing Amateurs' (Het Oude Raadhuis-21 juni t/m 29 juli 2012), zond Emma Rozendaal Voerman een werkje in waarop het jachthaven eiland 'De Blauwe Beugel' te zien is. Het is een schilderijtje uit een serie van vijf afbeeldingen van Aalsmeerse plekjes. Ze zijn door haar gemaakt in het kader van een Aalsmeer-project van 'Atelier 2011'. Atelier 2011 is een groep vrouwen (niet uit Aalsmeer) die elkaar kennen van een schildercursus en gezamenlijk verder wilden.

Emma Rozendaal-Voerman schrijft:
"Sinds juli 2011 hebben we een plek gevonden bij de Werkschuit in Aalsmeer. We huren daar sinds juli 2011 twee dagen per week een ruimte. In september bedachten we dat het wel leuk zou zijn plekjes in Aalsmeer te schilderen, als een soort gezamenlijk project. Er zijn diverse foto's gemaakt en die waren weer de inspiratiebron voor enkele schilderijen. Daarnaast zijn we elk bezig met onze eigen onderwerpen. We hopen dat we nog heel lang bij de werkschuit een plek houden. De 5 schilderijen die ik eind 2011 gemaakt heb zijn olieverf doeken van 40 bij 50 cm. Ze zijn enerzijds gekozen uit foto's van anderen en deels ben ik zelf op pad gegaan om mijn herinneringen aan Aalsmeer vast te leggen. Ik ken Aalsmeer als zeiler, vooral vanaf het water. Vanaf 1970 hebben we regelmatig op de Westeinder gevaren. Eerst wedstrijden in de Vaurien, waarbij we de boten regelmatig langs de Oude Dorpshoek, de brug, diverse jachthavens en leuke boerderijen naar de jachthaven Schiphol reden. Later maakten we meer toertochten in een Valk, waarbij de Blauwe Beugel veelal als uitgangspunt diende om de motorboot die onze zeilboten gesleept had, achter te laten. Verder ken ik Aalsmeer van het zwembad waar mijn dochter afzwom en van de watertoren waar mijn zoon ging surfen. Dus veel goede herrinneringen van veel waterrijke plekjes. Met als resultaat: een serie van 5 doeken. Misschien komen er ooit meer. "

39. Mijn Aalsmeerse tuin

Op een zonnige septembermorgen genoot ik van het gezicht op een goudgele bloemenpartij in mijn tuin. Allemaal zonneogen, 'zusjes' van de zonnebloemen van Van Gogh. Ze bloeiden in het groen, overal en nergens en wiegden zachtjes heen en weer in een mild windje. Ik had geen uitnodiging meer nodig. Deze mooie bloemen ging ik proberen vast te leggen, voordat een storm over de Westeinder de dunne stelen zou omblazen en daarmee de herfst aankondigde. Gewapend met penselen, canvas en olieverf toog ik naar buiten en installeerde mij op mijn schuilplaatsje onder de pergola tussen de vele druiventrossen en ander groen. Snel heb ik het allemaal op het doek gezet, groot en klein, schots en scheef, open en het kopje gebogen. Een stok met druiven erboven, wat gesteente linksonder, wat andere bloemetjes erbij en klaar. Niets meer aan doen.

Nu kijken ze mij ook in haastige verfstreken aan en knikken me toe alsof ze willen zeggen: "Naar buiten, het is gauw weer zomer! Dan komen wij!"  De bloemen zijn inmiddels wat uitgedund, want het werd in zon en regen een wilde bende, maar ze komen elk jaar weer terug en staan dan te pronken in de Hortensialaan, zowel voor als achter het huis. Eeuwige schoonheid, zo dichtbij.

Els Bakker

Ter gelegenheid van haar installatie op 4 juni 2013 kreeg de nieuwe burgemeester van Aalsmeer, mevrouw Jobke Vonk, deze pasteltekening geschonken (door de VVD fractie). Het is een tekening, die werd gemaakt door Henny Weima. Zij schrijft:

"De pasteltekening 'Pas de deux' maakte ik op de akker 'Schiphol', vlakbij de Blauwe Beugel. In die tijd (de jaren 1991- 2001) ging ik zo nu en dan mee op de praam van een Uiterwegse seringenkweker en zijn hulp. Aan de rand van de akker zat ik dan te tekenen terwijl zij aan het sjouwen, snoeien of schoffelen waren. Op deze tekening is een akker met Sneeuwballen te zien. Het is een warme zomerdag, rij na rij wordt het onkruid tussen de Viburnums weg geschoffeld. Het is net alsof de twee mannen samen een dans uitvoeren. Ik hoop dat de nieuwe burgemeester met de gemeente Aalsmeer ook dat 'Pas de deux' gevoel zal krijgen.

De tekening 'Pas de deux' maakt onderdeel uit van een serie pastel- en inkttekeningen gemaakt op de Westeinderplas, bij het Zwet en de Blauwe Beugel. Zij waren op vele plekken te zien, o.a. in Amsterdam, in de Oosterkerk en de Mozes & Aäron kerk, in Aalsmeer, in het Oude Raadhuis en op de burelen van de Stichting De Bovenlanden."